Nổi sẩn ngứa sau triệt lông diode: nguyên nhân và cách xử trí

Nổi sẩn ngứa sau triệt lông diode có nhiều nguyên nhân: mày đay quanh nang, viêm nang lông, nhiễm khuẩn, phản ứng với gel, rôm sảy, hoặc côn trùng đốt. Mỗi nguyên nhân xử lý khác nhau. Vì vậy cần phân loại trước khi bôi thêm bất cứ thứ gì lên da.

Bài này giúp spa phân loại và biết khi nào phải chuyển đi khám. Bài không thay thế chẩn đoán của bác sĩ.

Sáu nguyên nhân cần phân biệt

Nguyên nhân	Nổi sau bao lâu	Một nốt kéo dài	Đúng lỗ chân lông	Dấu hiệu riêng
Mày đay quanh nang	6 đến 72 giờ	Dưới 24 giờ, rồi nổi chỗ khác	Có	Ngứa dữ dội, thường có tiền sử dị ứng
Viêm nang lông không do vi khuẩn	1 đến 7 ngày	Nhiều ngày	Có	Ngứa, sờ thấy gợn, có thể có đầu mủ
Viêm nang lông nhiễm khuẩn	2 đến 7 ngày	Nhiều ngày	Có	Mủ rõ, đau, sưng nóng, đỏ lan
Viêm da tiếp xúc do gel hoặc sản phẩm	1 đến 3 ngày	Nhiều ngày	Không	Ban theo vùng bôi gel, nền đỏ
Rôm sảy	1 đến 2 ngày	Vài ngày	Không	Châm chích, ở vùng bị bít
Côn trùng đốt	Bất kỳ lúc nào	Vài ngày	Không	Có nốt ở cả vùng không làm

Trên thực tế các nguyên nhân có thể đi cùng nhau. Mục tiêu là biết nguyên nhân nào chiếm ưu thế, và có cần chuyển đi khám không.

Bốn câu hỏi để phân loại

Hỏi theo thứ tự này. Không cần thiết bị gì.

1. Có nốt nào nằm ngoài vùng đã làm không? Nếu có, nghĩ đến côn trùng hoặc phản ứng toàn thân, nên đi khám.
2. Nốt có nằm đúng lỗ chân lông không? Nếu không, nghĩ đến phản ứng với gel khi ban theo vùng bôi, hoặc rôm sảy khi ở vùng bị bít.
3. Một nốt có lặn dưới 24 giờ rồi nổi chỗ khác không? Nếu có, nghĩ đến mày đay.
4. Có mủ rõ, đỏ lan, đau tăng, sưng nóng hoặc sốt không? Nếu có, nghĩ đến nhiễm khuẩn và chuyển đi khám ngay.

Câu 3 không trả lời được bằng trí nhớ. Hãy chụp ảnh cùng vùng, cùng góc, rồi chụp lại sau 24 giờ và 72 giờ để so sánh.

Nên hỏi thêm khách có tiền sử viêm mũi dị ứng, hen, chàm, dị ứng thức ăn hoặc thuốc không, và sau buổi làm có mặc đồ bó, ra nhiều mồ hôi, tắm nước nóng hoặc đi bơi không.

Việc nên làm ngay

• Chườm mát 10 đến 15 phút, vài lần mỗi ngày. Không chườm đá trực tiếp.
• Không gãi, cắt ngắn móng tay.
• Tránh trong 48 đến 72 giờ: nước nóng, xông hơi, bồn sục, hồ bơi, phòng tập, đồ bó sát, tẩy tế bào chết mạnh và mỹ phẩm mới.
• Không cạo lại cho đến khi da hết kích ứng.
• Chống nắng và che chắn vùng da phản ứng, vì di chứng cần đề phòng là da sẫm màu sau viêm.

Chưa nên đưa kem mới cho khách. Nếu là phản ứng với sản phẩm, thêm kem có thể làm nặng hơn và khó tìm nguyên nhân. Nếu là rôm sảy, kem đặc gây bít thêm. Nếu là nhiễm khuẩn, bôi kem làm chậm việc nhận ra cần đi khám. Dùng dưỡng ẩm đơn giản mà khách đã quen, hoặc không bôi gì cũng được.

Thuốc corticoid uống, kháng sinh và thuốc kháng dị ứng kê đơn nằm ngoài phạm vi của spa.

Khi nào phải đi khám ngay

• Mủ rõ, đỏ lan rộng, sưng nóng, đau tăng dần.
• Sốt hoặc mệt mỏi toàn thân.
• Phồng rộp, mụn nước, da trắng, xám hoặc tím.
• Sưng môi, sưng mí mắt hoặc khó thở. Đây là tình huống cấp cứu.
• Không đỡ sau 7 ngày, hoặc lan ra ngoài vùng đã làm.

Phòng ngừa cho các buổi sau

• Thêm câu hỏi về tiền sử dị ứng vào phiếu tư vấn.
• Với khách có tiền sử dị ứng hoặc từng phản ứng, làm thử một ô nhỏ rồi chờ 72 giờ, vì mày đay có thể nổi muộn đến mức đó.
• Cạo lông trước buổi làm 12 đến 24 giờ bằng dao sạch, không cạo đến mức xước da.
• Lưu bảng thành phần của gel đang dùng. Các chất hay gây dị ứng trong gel gồm propylene glycol, paraben và isothiazolinone.
• Không làm khi da đang cháy nắng, đang viêm hoặc vừa tẩy tế bào chết mạnh.
• Gel dùng riêng cho từng khách, không múc lại từ hộp chung bằng tay. Vệ sinh đầu tay và giường giữa các khách.

Số liệu nên đọc thế nào

• Loạt 36 ca mày đay rút từ 13.284 người triệt lông ghi nhận khởi phát 6 đến 72 giờ, khỏi trong 7 đến 30 ngày, phần lớn ở chân, và 33 trên 36 ca có tiền sử dị ứng. Nghiên cứu này dùng máy alexandrite 755 nm, nên không thể nói laser diode gây mày đay với cùng tỷ lệ. Chúng tôi chưa đọc được bản gốc, số liệu lấy qua nguồn thứ cấp.
• Viêm nang lông sau diode ba bước sóng được ghi nhận trong một báo cáo ca trên một người khỏe mạnh, sau 4 tuần gần khỏi, không sẹo nhưng còn dát sẫm màu. Một ca không cho biết tỷ lệ.
• Bài báo về gel nói về gel siêu âm, không nói về laser. Liên hệ ở đây là thành phần của gel, đây là suy luận của chúng tôi.